reforef.ru 1
Ф ҚММА 4.2.3-04/03


ДП ҚММА 4.2.3- 01/03

ҚАРАҒАНДЫ МЕМЛЕКЕТТІК МЕДИЦИНА УНИВЕРСИТЕТІ



Дерматовенерология курсымен №1 ішкі аурулар кафедрасы

Тәжірбиелік сабақтарға арналған әдістемелік нұсқаулар
Тақырыбы: Созылмалы гастрит.
Мамандығы: 051302- Стоматология
Пән: Ішкі аурулар VВ 3211
Курс: ІІІ
Құрастырушы: З.К. Гусеинова

Қарағанды – 2009 ж.

Кафедра мәжілісінде талқыланған
№ ______ Хаттама
«____» __________________2009 ж.
№1 Ішкі аурулар кафедрасының меңгерушісімен бекітілген
м.ғ.д.,профессор: ___________ Д.Ж.Тайжанова

Тақырыбы: Созылмалы гастрит.

Мақсаты: Созылмалы гастрит (СГ) тақырыбынан білімді жетілдіру. Науқастың шағымдарын, анамнездік деректерін науқастардан сұрастыру пропедевтикалық дағдыларды қолданып жетілдіру.

  • Оқыту міндеттері:

      • СГ этиологиясы

      • СГ патогенезі,

      • СГ қазіргі кездегі жіктеуі

      • СГ клиникалық симптомдары мен синдромдары

      • СГ жетекші синдромы

      • СГ ажыратпалы диагнозы, емдеу принциптері

Студент білуге тиіс:

  • СГ анықтамасын және эпидемиологиясын.

  • СГ этиологиясы және патогенезін.

  • СГ клиникалық көрінісін және олардың себебін.

  • СГ қазіргі жіктеуін.

  • СГ лабораторлы және аспапты диагностика тәсілдерін.

  • Ажыратпалы диагноз жүргізу принциптерін, СГ алғашқы және клиникалық диагнозын негіздеу.

  • СГ емдеу принциптері, СГ әртүрлі клиникалық варианттарында терапиялық көмек көрсетудің ерекшеліктері.

  • СГ негізгі бірінші және екінші реттік алдын-алу шаралары.

  • Ішкі ағза ауруларындағы дәрігерлік этика және деонтология принциптері.


Студент істей білуі керек:

  • Пропедевтикалық дағдыларды меңгере отырып СГ бар науқастардың шағымын сұрау, анамнезін жинау, объективтік көріністерін тексеру.


  • Диагностикалық ізденіс жоспарын құру.

  • СГ бар науқастарды клиникалық көріністерге байланысты жетекші синдромды бөлу.

  • Ажыратпалы диагноз жүргізілетін аурулар тобын анықтау (асқазан рагы, созылмалы дуоденист, СГ әртүрлі түрлері.

  • Клиникалық диагноз қоюда қазіргі жектеуді пайдалану және диагнозды негіздеу.

  • Осы аурудың түріне байланысты СГ бар науқастарға нәтижені ем тағайындау;

  • СГ бар науқастарды емдеу барысында деонтология принципін қолдану;

  • Оқу ауру тарихін жазу.




  • Тақырыптың негізгі сұрақтары:

Негізгі білім бойынша

  • Асқазанның дамуы және қурылысының зандылықтары (Привес М.И. Анатомия человека» М.Медицина, 1985);

  • Жалпы және жеке анатомия, асқазан құрылысының қантамырларының, қанмен қамтамасыз етілуіні және иннервациясының гистологиясы (Привес М.И. «Гистология» М.Медецина,1989);

  • СГ негізгі даму механизімдері;

  • Асқазанды тексеру тәсілдері (Василенко В.Х., Гребнев А.А. Пропедевтика внутренних болезней М.Медецина 1989);

  • РН метрияның көрсеткіштері және клиникалық манызы,

  • СГ-әртүрлі түрлерінде ФГСД өзгерістер,

  • Н2- гистомин рецепторлары тежеушілері топтарының, протонды помпа тежеушілерінің, висмут дәрімрінің, антицидтердің фармакокинетикалы, фармакодинамикасы (Харкевич М.Н. «фармакология» М.Медицина, 1987);



Осы сабақ тақырыбы бойынша:

  • СГ анықтамасы;

  • Этиологиясы, эиусмеологиясы.

  • СГ қазіргі шіктеуі

  • СГ клиникалық коріністері

  • Лаборлаторлы-аспапты диагностикалық тәілдері

  • СГ әртүрлі түрлерінің диагностикалық белгілері
  • Жетекші синдром- эпигастрит аймағандағы ауырыну бойынша аныратпалы диагноз жүргізу;


  • СГ алдын алу шаралары және емдеу принциптері.


Оқыту және үйрету әдістері: (жағдайлық есептерді шешу, тақырыпқа байланысты науқастарды курациялау).


  • Әдебиеттер

1. Айтбембетов Б.Н. Ішкі аурулар пропедевтикасы.- Алматы, 2001 ж.

2. Айтбембет, Бегалы Нурманулы. Iшкi ағза ауруларының пропеде­втикасы: Оқу құралы/ІММУ; Б.Н.Айтбембет.-Алматы: басылым, 2003.-544б.

3. Богатырев, Валерий Георгиевич. Основы диагностики внутренних болезней: Учеб. пос.для вузов/В.Г.Богатырев. -Ростов н/Д:Феникс,2005. - 190б.

4. Гребенев А. Л. Пропедевтика внутренних болез­ней: Учебник / А.Л.Гребенев.-5-е изд., перераб. и доп.-М.:Медицина, 2001.- 592б.

5. Заболотных И. И. Клинико-экспертная диагностика патологии внутренних органов: Руководство для врачей/И.И.Заболотных, Р.К.Кантемирова.-СПб.:Спец. Лит, 2007.-190б.

6. Ивашкин В.Т. Пропедевтика внутренних болезней: Практикум. Учеб. пос./В.Т.Ивашкин, В.К.Султанов.-СПб.: Питер, 2000.-384б.

7. Внутренние болезни:Учебник в 2-х т./Гл. ред-ы А.И.Мартынов, Н.А.Мухин, В.С.Моисеев.-М.:ГЭОТАР-МЕД.-(ХХ1 век). Т.1.-2004.-585б.-100 дана

8. Внутренние болезни: Учебник в 2-х т./А.И.Мартынов, Н.А.Мухин, В. С. Моисеев.-М.:ГЭОТАР-МЕД.-(ХХ1 век).- Т.2.-2004.-640б. – 197 дана

9. Внутренние болезни. В 2 т.:Учебник для вузов /Под ред. А.И. Мартынова, Н.А.Мухина, В.С.Моисеева, А.С.Галявича.-М.:ГЭОТАР-МЕД.- (ХХІ век). Т. 2.-2002.-648б.- 1 дана

10. Внутренние болезни: Учебник в 2-х т./А.И.Мартынов,Н.А.Мухин, В. С. Моисеев.-М.: ГЭОТАР-МЕД.-(ХХ1 век). Т.2.-2004.-640б.

11. Мухин Н. А. Пропедевтика внутренних болезней: Учебник для вузов /Н.А.Мухин, В.С.Моисеев.- М.:ГЭОТАР-МЕД, 2002, 2004.- 768с.:ил.-(ХХ1 век).- 208 дана

Қосымша әдебиет

1. Пропедевтика внутренних болезней: Атлас: Пер. с англ./Под ред. И.Н.Денисова, В.Т.Ивашкина, Н.А.Мухина, В.И.Покровского.-М.:ГЭОТАР- МЕД, 2003.- 720с.-(На обл. указ. авт.: Б.Бейтс) 31экз.


2. Клинические классификации и основные синдромы внутренних болезней/Под ред. Т.З.Сейсембекова, М.А.Пака; АкмолГМА.-Астана:Б.и ,2000.-192с.- 1 экз.

4. Окороков А. Н. Диагностика болезней внут­ренних органов: Руководство/А.Н.Окороков.-М.:Мед. лит. Т. 3:Диаг­ностика болезней органов дыхания.- 2000.- 464с.

5. Окороков А. Н. Лечение болезней внутренних органов:Рук. В 3 т./А.Н.Окороков.-2-е изд., перераб. и доп.-М.:Мед лит. Т. 1: Лечение болезней органов дыхания. Лечение болезней органов пищеварения.-2003.-560c.


  • Бақылау түрлері (сұрақтар, тест үлгілері, жағдайлық есептер)

Бастапқы білім деңгейін тексеруге арналған бақылау сұрақтары


  1. СГ анықтамасы

  2. СГ тудырушы себептер

  3. СГ патогенездік даму механизмі

  4. СГ жіктеуі

  5. СГ А және СГ В клиникалық белгілері

  6. СГ диагностикалық тәсілдері (рН метрия және ФГДС-ның клиникалық маңызы)

  7. СГ түрлеріне байланысты емдеу тпринциптері. Холинолитиктерді, антацидтерді, антисекреторлық және т.б, дәрілерді қолдану.

  8. СГ – алдын-алу шаралары жолдары қандай.

Бастапқы білім деңгейін тексеруге арналған тестік сұрақтар.

?

  1. 42 жастағы ер адам 12-елі ішектің ойық жара ауруының жиі өршуімен ауырады. Фамотидинмен жүргізілген терапия нәтижиінде жағдайы жақсарған. Қазіргі ауруынаң өршуі ауырсумен және қан кеумен асқынған. Науқасқа эритроцитарлық масса құйылған. Емдеу барысындағы 4 апта ішінде ойық жара тыртықталып жазылған, бірақ эрозивті гастродуоденит қалған. Қандай ем тағайындайсыз.

  1. Фамотидинмен ұзақ уақыт бойы демеуші ем жүогізу.

  2. Сукральфатпен емдеу.

  3. Омепразолмен қурстық емдеу.

  4. Нр анықтау және оның эрадикациясы үшін дәрітағайындау, кейінірек қажеттілікте байланысты дәрілерді қоса тағайындау.

  5. Хирургиялық ем.

?


2. Науқас 28 жаста. Семсер өсіндісі астында сыздап ауырсыну, ауырлылық сезімі, тамақ қабылдағаннан кейін кекіру, лоқсу, іш өтеі, іш кебуі мазалайды. Қарағанда тілі ақ жабындымен жабылған, пальпацияда эпигастрит аймағанда жайылмалы ауырсыну байқалады. Зерттеу басында рн – 8,0, пентогастрин еңгізгеннен кейін – 7,0-8,0 ФГДС – тексеруде – кілегей қабаты жұқарған, кілегей асты қабатына қан талаған. Диагнозын анықта?


  1. Асқазан рагы.

  2. СГ секретолық жеткіліксіздігінің кенет айқындылығымен.

  3. СГ.

  4. 12-елі ішектің ойық жара ауруы.

  5. Асқазан ойық жарасы.

?

3. Науқас 32 жаста. Бірнеше жылдан бері семсер өсіндісінің астында тамақ қабылдағаннан кейін пайда болатын ауырсыну, лоқсу, кекіру үлкен дәретінің тұрақсыздығы мазалайды. Пальпацияда семсер өсіндісінің астында ауырсыну байқалады. Зерттеудің басында рн – 7,2, пентогастрин еңгізгеннен кейін – 2,3-3,2 ФГДС – зерттеуде кілегей қабатының ошақты қызаруы, ісінуі анықталған. Диагнозын анықта.

  1. Созылмалы А типті гастрит айқан секреторлық жеткіліксіздігімен.

  2. СГ шамалы секреторлық қызменінің жеткіліксіздігімен.

  3. Асқазан рагы.

  4. Асқазан ойық жарасы.

  5. Созылмалы эрозивті гастрит.

?

4. Науқас 52 жаста. Тәбетінің төмендеуіне, етті тағамға дем сезімінің бурмалануына, семсер өсіндісі астында ауырдық сезінуіне шағымданады. Анамнезде – СГ. 4 – 6 ай ішінде 8 кг дене салмағын жоғалтқан. Қарағанда эпигастрий аймағының қатаюы және ауырсынуы байқалады. РН – кардиальды бөлімінде – 7,2, антральды бөлімінде – 7,6. дәретте жасырын қанды анықтау реакциясы оң жақ мәнді. Қандай патология туралы ойлауға болады?

  1. СГ айқын секретолы қызметінің жеткіліксіздігімен

  2. Асқазан рагы

  3. Асқазан ойық жарасы

  4. Созылмалы гастродуоденит

  5. 12 елі ішектің ойық жара ауруы

?

5. Науқас 36 жаста. Тәбетінің томендеуіне, шіріген жұмыртқа иісті кекірекке, эпигастрий аймағында ауырлық сезіуіне, тамақ ішкеннен кейін. Эпигастрий аймағының ауырсынуына шағымданады. Анамнезінде: Балалық шағынан бері ауырады. Қарағанда: тілі ашық қызыл түсті, еміздік шелері тегістелген. Пальпацияда эпигастрий аймағында жайылмалы ауырсыну байқалады. ФГДС –кілегей қабатының атрофиясы, және тез жарақаттануы байқалады. Рн – асқазан денесінде 6, 9, антральды бөлімінің – 7,5 пентагастрий енгізгеннен кейін – 7,1. диагнозын анықта.


?

6. Науқас 29 жаста. Семсер өсіндісі астында ауырлылық сезінуіне, тәбетінің төмендеуіне, үлкен дәретінің тұрақсыздығына шағымданады. Симптомдары ауырғаннан 23 айдан кейін нервтік күзелістен кейін пайда болған. Қарағанда: Іші жұмсақ, ауырсынбайды. Рн – асқазан денесінде – 2, 0, актральды бөлімінде – 4,5. ФГДС – асқазан кілегей қабаты қалыпты түсті, өзгерістер жоқ. Асқазан рентгеноскопиясы қалыпты. Қандай патология туралы ойлауға болады?


  1. СГ. А

  2. СГ. В

  3. Ойық жаралы емес асқазан диспепсиясы

  4. Асқазан ойық жарасы

  5. Созылмалы дуоденит

?

7. Науқас 39 жаста. Эпигастрий аймағында ауырсынуға, семсер өсіндісі астында ауырлылық сезімге, қыжылдауға шағымданады. Анамнезінде: көп жылдан бері ауырады. Жағдайының нашарлауын нервтік күзейліспен байланыстырады. Қарағанда: пальпацияда эпигастрий аймағында ауырсыну сезіледі. Лабораторлық тексеру көрсеткіштері қалыпты. ФГДС тексеруде – созылмалы гастрит өршену кезеңі анықталған. ИФА: - нр – анықталған, рентгенде көк еттің өңеш өтетін тесігінің жарығы анықталған. Науқасқа қандай ем тағайндау қажет? (3 жауап).

  1. Нр эрадикациясын жасаушы терапия

  2. Психотерапивтік ем тағайндау

  3. Н2 – гисталин рецепторларының тежеушілерін тағайындау

  4. Антацидтер тағайндау

  5. Асқазан сөлі

?

8. Созылмалы В типті гастрий және көк еттің өңеш өтетін тесігі жарығының әсерінен болған гастро – эзофагальды рефлюксті ауруы бар науқасқа нр эрадикация терапиясы нәтижелі болды, бірақ диспепсиялық бұзылыс қайтқан жоқ. Қандай ем тағайндау қажет? (3 жауап)

  1. Антацидтерді тағайндауды қабылдауды жалғастыру

  2. Н2 – гистамин тежеушілерін қабылдауды жалғастыру

  3. өмір сүру жағдайын жақсарту шараларын жүргізу

  4. Прокинетиктер тағайындау

  5. Протонды насостың тежеушілерін тағайндау



?

9. Науқас М, 34 жаста, кеш түнде аш қарынға эпигастрий аймағындағы ауырсыну мазалайды. 2 жылдан бері диспепсиялық бұзылыстар мазалайды. ФГДС тексеруде асқазан антральды бөлігі кілегей қабатының эрозиялық өзгерісі анықталған. Диагнозын анықта?


  1. СГ. А

  2. СГ. В

  3. Созылмалы эрозивті гастрит

  4. Асқазан ойық жарасы

  5. Асқазан рагы

?

10. Науқас 40 жаста, семсер өсіндісінің астында туйық ауырсыну, лоқсу, анарексия, аузында жағымсыз дәм сезіну, шірілген туйық иісті кекірік, ішінің шурылдауы, кебуі мазалайды. Қарағанда: тілі ақ жабындымен жабылған, аузының бурыштары тілінген, стоматит байқалады. ФГДС кілегей қабаттың жайылмалы жұқаруы, түсінің бозаруы, қантамырларының айқын байқалуы анықтлған. рН – кардиальды бөлімінде – 5,2, антральды бөлімінде – 6,0. диагнозын анықта?

  1. СГ секреторлы қызметінің жеткіліксіздігімен

  2. СГ жоғары секреторлы қызметімен

  3. Созылмалы эрозивті гастрит

  4. СГ қалыпты секреторлық қызметімен

  5. Созылмалы гранул(матозды гастрит


Қорытынды білім деңгейіне арналған сұрақтар.

  1. Гастриттер туралы түсінік.

  2. СГ дамуында НР маңызы.

  3. СГ әртүрлі түрлерінің даму механизмі.

  4. Жетекші синдром – эпигастрит аймағындағы ауырыну бойынша ажыратпалы диагноз жүргізу.

  5. СГ әртүрлі түрлерінің емдеу принциптері.

  6. СГ – алдын-алу жолдары.

Қорытынды білім деңгейін бақылауға арналған тесттік сұрақтар.

?

1. Секретиннің негізгі массасы өндіріледі:

  1. асқазанда

  2. 12 елі ішекте

  3. ашшы ішекте

  4. тоқ ішекте

  5. ұйқы безінде

?

2. Созылмалы гастрит А ассацирленген келесі барлық клиникалық белгілермен, мынадан басқа:
  1. тыстаушы клеткаларға қарсы антидене болуы


  2. сарысу гастрин деңгейінің жоғарылауы

  3. ахлоргидрия

  4. антрум қатысуымен

  5. пернициозды анемия

?

3. СГ морфологиялық дәнелденуі жиілігі қандай:

  1. 10%

  2. 20%

  3. 30%

  4. 40%

  5. 50%

?

4. СГ негізгі диагностикасы болып табылады:

  1. асқазан шырышты қабатынан биоптат алып, гистологиялық зерттеу

  2. клиникалық белгілер комплексі

  3. ренгенологиялық зерттеу

  4. асқазанның секреторлық функциясын зерттеу

  5. эндоскопиялық зерттеу

?

5. СГ В-тині дамуында шешуін маңыз атқарады:

  1. тамақтанудың бузылуы

  2. хеликобактер пилори

  3. тұқым қуалаушылық

  4. темекі

  5. медикаментерді ұзақ қабылдау

?

6. Төменде аталған препаратардың қайсысы эрозивті гастриттің қалыптасуын сирек шақырады:

  1. салицилаттар

  2. резерпин

  3. индометацин

  4. кортикостероидтар

  5. бруфен

?

7. Асқазанның негізгі бездері бұзулуында асқазан сөні:

  1. өзгермейді

  2. секреция жоғарылауы көбейеді

  3. жоғарылайды

  4. төмендейді

  5. ауыспайды

?

8. Асқазан қышқылдығы қандай болғанда диарея, креаторея, стеаторея байқалады, нәжіс реакциясы сілтілі:

  1. компенсирленген гиперхлоргидрияда

  2. декомпенсерленген гиперхлоргидрияда

  3. ахлоргидрияда

  4. қалыпты қышқылдықта

  5. гипохлоргидрияда

?

9. СГ ең сенімді дәлелі:

  1. клиникалық көрінестер комплексі

  2. ренгенологиялық зерттеу

  3. шырышты биоптатың гистологиялық зерттеу

  4. РН-метрия

  5. Эндоскопиялық зерттеу

?

10. Асқазан қатерлі ісігінің жоғарғы қаупі барлық аталғандармен байланысты, мынадан басқа:


  1. алкогольді қабылдаумен

  2. асқазан полипы

  3. иммунодефицит

  4. пернициозды анемия

  5. гастрэктомиядан кейінге жағдай


Студенттердің білім деңгейін бағалау белгілері:

«Өте жақсы»- 10 дұрыс жауап

«жақсы» - 9 дұрыс жауап

«қанағаттанарлық» - 8 дұрыс жауап

«қанағатсыз»-8 дұрыс жауаптан аз.